Wróć do kalkulatora

Wszystko, czego nie
mówi Ci
księgowa.

Wersja rozszerzona pokazuje skąd biorą się trzy odrębne daniny (ZUS, zdrowotna, PIT), jak działa 50% VAT od pojazdu, jak liczy się kumulatywna zaliczka PIT, i co dokładnie zmienia wspólne rozliczenie w PIT-36. Bez ściemy.

Aktualne parametry:
Przychód /mies Koszty /mies Chorobowa TAK Chorobowa NIE Ulga 4+ aktywna (PIT-0) Zmień parametry →
§ 01 Trzy daniny, trzy mechaniki

ZUS, zdrowotna i PIT — każda działa inaczej.

W B2B płacisz trzy oddzielne daniny, ale tylko ZUS i koszty wpisujesz w KPiR. Składka zdrowotna od 2022 nie jest kosztem podatkowym w skali progresywnej. To kluczowa różnica względem UoP — i powód, dla którego freelancerzy na skali płacą efektywnie więcej zdrowotnej niż etatowcy.

ZUS przedsiębiorcy
Stała kwota / mies.

ZUS od podstawy ryczałtowej 5 652,00 zł (60% prognozowanego przeciętnego 2026). Nie zależy od przychodu, kosztów ani dochodu — taka sama kwota czy zarabiasz 5k czy 50k.

Emerytalna 19,52%1 103,27 zł
Rentowa 8,00%452,16 zł
Wypadkowa 1,67%94,39 zł
FP + FS 2,45%138,47 zł
Chorobowa 2,45% (opc.)138,47 zł
= Suma społeczne / mies.

✓ JEST kosztem podatkowym — odejmujemy od przychodu w KPiR (zmniejsza dochód i PIT).

Składka zdrowotna
9% dochodu (zmienna)

9% × dochód miesięczny. Minimum: 9% × 4 806 = 432,54 zł/mies (płatne nawet przy zerowym dochodzie). Bez limitu górnego — przy 50k przychodu zdrowotna może przekroczyć 4 000 zł/mies.

Dochód mies. (P − K − ZUS)
Podstawa (max z min. wynagr.)
× 9%—
= Zdrowotna / mies.

✗ NIE jest kosztem podatkowym (zmiana od 2022). Nie zmniejsza dochodu — czysty wydatek.

PIT (zaliczka miesięczna)
Kumulatywna

Skala progresywna: 12% do 120 000 zł dochodu rocznego, 32% powyżej. Zaliczka liczona narastająco — co miesiąc dochód się kumuluje, a od podatku odpisujemy 300 zł kwoty wolnej miesięcznie.

Dochód kum. M12
Podatek nominalny (12%/32%)—
− kwota wolna roczna 3 600 zł—
− Ulga prorodzinna roczna
= PIT roczny

Każdą zaliczkę miesięczną sam wpłacasz do US (mikrorachunek) do 20-tego miesiąca następnego.

ZUS i zdrowotna to dwie odrębne instytucje (ZUS — emerytury, renty; NFZ — zdrowie). Płacisz osobnymi przelewami. PIT trafia do urzędu skarbowego. Z każdej wpłaconej zaliczki PIT odliczasz potem ulgi w rocznym PIT-36.

§ 02 Pełna tabela miesięczna

Każdy miesiąc, każda składka, każda zaliczka.

Miesiąc Przychód Koszty łącz. ZUS przeds. Dochód Podst. zdrow. Zdrow. 9% Dochód kum. Zalicz. PIT Do kieszeni
Suma roczna — —
Zaliczka PIT w kwocie wolnej / faza 0 ulgi 4+ Po wejściu w próg 32% Miesiąc przejściowy ulgi 4+ / zwrot PIT-36
Dla dociekliwych

Sześć rzeczy o B2B, które warto rozumieć naprawdę.

Każdy blok to osobny temat. Otwórz tylko ten, który Cię interesuje.

Pojazd osobowy używany "mieszanego" (firmowo i prywatnie) ma tylko 50% odliczalnego VAT. Pozostałe 50% VAT idzie w koszt podatkowy, ale nie wraca jako zwrot z urzędu skarbowego.

Przykład: Wpisujesz 500 zł netto za paliwo. Faktura ma 615 zł brutto (z 23% VAT).

  • VAT całkowity: 115 zł
  • Odliczany VAT (zwrot): 50% × 115 = 57,50 zł
  • Nieodliczany VAT (koszt PIT): 50% × 115 = 57,50 zł
  • Koszt podatkowy = 500 + 57,50 = 557,50 zł

Każdy 1 zł wpisany w pole "Koszty pojazdu" obniża dochód o 1,115 zł (czyli 11,5% bonusu z nieodliczanego VAT). Kalkulator robi to automatycznie.

ZUS przedsiębiorcy jest ryczałtowy — naliczany od stałej podstawy 5 652,00 zł (60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia 2026), nie od Twojego przychodu.

Czyli:

  • Przychód 5 000 zł/mies → ZUS 1 788,29 zł (lub 1 926,76 z chorobową)
  • Przychód 50 000 zł/mies → ten sam ZUS

To dlatego B2B opłaca się szczególnie dla wysokich przychodów — ZUS jest "stały koszt" niezależny od skali zarabiania. Dla niskich przychodów (< 7-8k mies) UoP zwykle daje więcej netto.

Warianty obniżonego ZUS (Mały ZUS Plus, Preferencyjny, Ulga na start) jeszcze nie są obsługiwane w kalkulatorze — zakładamy, że jesteś po 24 miesiącach działalności i płacisz pełne stawki.

Od 2022 składka zdrowotna w skali progresywnej NIE jest kosztem podatkowym. W UoP też nie. To "czysty wydatek" — płacisz 9% dochodu, ale nie obniża podatku.

Mechanika:

  • Dochód mies. = przychód − koszty − ZUS społeczny
  • Składka zdrowotna = 9% × dochód (lub minimum 432,54 zł/mies przy dochodzie ≤ 4 806)
  • Bez limitu górnego: przy przychodzie 50k zdrowotna może przekroczyć 4 000 zł/mies

Porównanie z UoP: w UoP zdrowotna to też 9%, ale od mniejszej podstawy (brutto − ZUS społeczny ≈ 86% brutto). W B2B podstawa to dochód (zwykle większy procent przychodu), więc procentowo zdrowotna boli bardziej.

Wariant liniowy miałby zdrowotną tylko 4,9% — ale my modelujemy tylko skalę.

KPiR (Książka Przychodów i Rozchodów) to uproszczona ewidencja księgowa dla przedsiębiorców na skali progresywnej. W przeciwieństwie do pełnej księgowości jest dostępna bez biegłego rewidenta.

Co tam wpisujesz:

  • Przychody — każdą wystawioną fakturę sprzedaży (netto VAT)
  • Koszty — każdą fakturę zakupową (netto VAT + 50% nieodliczalnego VAT dla pojazdu)
  • ZUS — każdą miesięczną wpłatę składek społecznych
  • NIE wpisujesz: zdrowotnej (nie jest kosztem), VAT (osobna ewidencja)

Co miesiąc liczysz:
Dochód miesięczny = Przychody − Koszty − ZUS społeczny

Z dochodu narastającego liczysz zaliczkę PIT, którą sam wpłacasz do US do 20-tego miesiąca następnego.

Zaliczka PIT w B2B liczy się narastająco: każdy miesiąc dodajemy nowy dochód do dotychczasowej sumy i liczymy podatek od kumulatu.

Mechanika z kwotą wolną:

  • M1: dochód mies. → podatek = 12% × dochód − 300 zł (kwota wolna miesięcznie)
  • M2: dochód kum. = M1 + M2 → podatek = 12% × dochód_kum − 600 zł, zaliczka M2 = podatek_kum − podatek M1
  • ... narastająco

Konsekwencje:

  1. Pierwsze miesiące roku — niska zaliczka (kwota wolna jeszcze pomaga)
  2. Środek roku — stabilna zaliczka (12% normalnie)
  3. Po przekroczeniu 120 000 zł dochodu kumulatywnego — wchodzisz w próg 32%, zaliczki rosną dramatycznie

W tabeli §02 widać ten efekt — komórka "Zaliczka PIT" w grudniu jest często 2-3× większa niż w lutym, mimo że przychód miesięczny jest stały.

Wspólne rozliczenie w PIT-36 jest możliwe gdy oboje małżonkowie są na skali progresywnej (UoP lub B2B-skala). Mechanizm:

  1. Sumujemy dochody obojga (każdy ze swojej formy)
  2. Dzielimy przez 2 = "dochód na osobę"
  3. Liczymy podatek od tego (z kwotą wolną i progami)
  4. Mnożymy razy 2 = łączny podatek pary

Kiedy jest korzystne:

  • Małżonek nie pracuje (D_B = 0) — Twoja kwota wolna podwaja się efektywnie
  • Duża różnica dochodów (np. Ty 200k, małżonek 30k) — Twój dochód "schodzi" z 32% do 12%

Kiedy nieskuteczne (flaga "Wspólne niekorzystne" w UI):

  • Oboje wysokie dochody w 32% — wspólne nie zmienia stawki, tylko mnoży
  • Zaliczki indywidualne są wyższe niż podatek wspólny — zwrot nie wystąpi

Wyłączenie: jeśli małżonek na liniowym (19%) lub ryczałcie — wspólne nie przysługuje. Trzeba rozliczać się osobno.

Gotowe — wracaj do kalkulatora

Zmień parametry, zobacz jak liczby reagują w czasie rzeczywistym.

Wszystkie wartości w tej wersji rozszerzonej są policzone dla Twojego scenariusza — zmiana w kalkulatorze natychmiast aktualizuje też tę stronę.

Wróć do kalkulatora